Arie Willems den Hartog ^51,559

   Another name for Arie was Arie Willems den Hertog. ⁵⁵⁹

  General Notes:

Op. 9-4-1572 koopt 'Toenken Gerloff Claessen weduwe met Gerit Evertsen haeren broeder, haeren gecoren voocht in desen, Aert Dircksen als voocht in desen van Claes Geerloffsen ende Aelken Geerloffsdr.' aan Geertgen de weduwe van Jan Cornelissen een 'huijs hoff ende erfft sulcx dat gelegen is aen den Leerdamschen diefdijck boven Jan van Delffs erff aff ende beneden cum suis Floris Roeloffsen erve, streckende vanden Geersloot aff, tot Gielis Roeloffsen ende Aeffken Jan Cornelissen toe.' De genoemde Aert Dircxsen was toen al gehuwd met Neelken Geerloffsdr. Het is Aeltgen Geerloffsdr. (de zus van Neelken), die bijna 47 jaar later, op 29-1-1629 en 9-7-1629, het familieverband bevestigt. De kinderen van Neelken (te weten Geerloff Ariaensen, Willem Ottensen en Jan Ariaensen) zijn dan 'allen tesamen erfgenamen van hun meue zaliger Aeltge Gerloffs.' Deze Aeltgen Geerloffsdr. was gehuwd met Willem Dircxsen, die overleden is voor 3-3-1606. Ze woonden toen te Leerbroek.

Op 9-3-1586 wordt bepaald dat 'Arien Willemsen als getrout hebbende Neelken Gheerloffsdr., die eerste ten echte gehadt heeft Aer'c Dircxsen zaliger' alle goederen krijgt, die Neelken en Aert in leven onverdeeld samen hadden en de beide broers van Aert Dircxsen (Henrick en Dirck Dircxsen treden op als voogden voor het nagelaten weeskind van Aert Dircxsen en Neelken Gheerloffsdr., met 'naemen Aert Aertsen'. In deze akte koopt Arien Willemsen het kind uit; dat wil zeggen hij moet hem 50 Kgl. geven als hij 18 jaar oud is.

Tien maanden later, 30-1-1588, krijgt het weeskind (maar nu blijkt het een dochter te zijn) Aertken Aertsdr. 50 gulden aan geld van haar grootmoeder Marij Dircxsdr., weduwe van wijlen Dirck Henricxsen. De beide zoons van Marij Dircsdr. (Henric en Dirck) erven de gehele boedel. De grootmoeder koopt het kind dus ook uit. Overigens koopt Aert Dircxsen op 11-12-1571 van Emmeken (dochter van Willem Dobbe zaliger) een 'huijs ende hoffstadt, griendinge ende bepotinge sulcx gelegen is aen den Leerdamschen dieffdijck, boven Corn. Gerritsen Swanck ende beneden die naecomelingen van Pauwel Aerts, streckende vande oestslagen aff, tot die Geersloot toe.' Aert stelt als onderpand 4 mergen in de polder de Geeren, welke recht voor zijn huis lag.

Op 18-7-1593 geeft de Hogendijk-Heemraad Hendrick van Veen Berntsen aan Adriaen Willemsen Deventer het 'recht en gerechtigheden van dijck en dijckhandelinge op Nieuschayck, streckende vande halven Geersloot aff tot de halven dijcksloot ofte Langen Willecen toe ende die mede boven naastgelant is Aert Hermensen ende beneden Adriaen Willemsen voors. Ende gelooffde hem deselve opdracht te waeren ende alle voorcommer aff te doen nae den rechten vanden Landen, daer onder stellende ende hypotequerende die Oostlangen ende het halff weerken lants daer teijnden aen gelegen.' Hier werd bepaald door het polderbestuur dat het stuk dijk tussen Aert Hermens en Adriaen Willemsen Deventer, door Adriaen onderhouden moest worden; zo niet, dan kostte hem dat het land dat als onderpand aangegegeven was. In een akte hiervoor had Lucas Dircxsen deze dijkhandelinge verkocht aan Henrick van Veen Berntsen.

Bijna twee jaar later, in maart 1595, memoreren de schepenen van Leerdam het volgende: 'Memorie in dese jaere van 95 in Marti was het hoegenwater noot, oversulcx dat die Betuwe doerbraeck mit den Dortschen we.. omtrent Hartogsvelt ende 't water stont voor den dijefdijck, op ten dijck, oock was de waeldijck duergebrocken, dat Asperen ende Heukelum . . . met haere naeburen mede blanck
stonden.' De dijk was dus doorgebroken bij zijn huis.

Op 22-6-1600 in een proces tussen Steven Corneliss van Hundert (de eiser) en Theunis Theunissen (Cool) en Adriaen Willemsen Hertoch (verweerders), blijken Theunis en Adriaen beiden gezworenen te zijn. Ze waren dan waarsman of heemraad. De schepenen wijzen hier op de goede manieren van beide partijen.

Op 25-1-1601 vervolgt Jan Henricxsen (waarschijnlijk de man van Marijken Willems, de zuster van Adriaen) Adriaan Willems den Hertoch, voor een zekere kwestie.

Op 8-12-1602 zijn Claes Deventer, Ghijsbert Willemsz. Deventer, Adriaen Willemsz. Hertoch en de weeskinderen van Jan Henricxs, geprocureerd bij Marijken Willemsdr., gezamenlijk erfgenamen van Anna Willemsen, die gehuwd was met Frans Theunissen. Adriaen krijgt 40 Kgl. en samen met zijn broer Gijsbert nog 3 mergen land op Middelkoop, genaamd den Hoefcamp, en nog 2 mergen land op Cleijn-Oosterwijk, te weten de Braekgraeffscamp.

Op 6-2-1603 beloven Claes Willemsz., Ghijsbert Willemsz. en Adriaen Willemsz. Deventer, gebroeders, en de weeskinderen van Jan Henricxsen een oude schuld van hun zwager Frans Thonisz. te betalen aan Herberen Fleuren, nl. 132 Kgl., welke som betaald wordt op 13-6-1610.

Op 26-1-1608 geeft Gijsbert Willemsen Deventer aan zijn broer Adriaen Willemsen Deventer een mergen land gelegen op Hooch-Oosterwijck 'onverscheiden ende onverdeijlt met den voornoemde Adriaen Willemsen, streckende voor vande halven Broeckgraeff aff, tot Cornelis Heyndricks en Jan Heyndricks weeskinderen halven dwarssloot toe, boven gelant onsen Ed. Heere ende beneden de Vicarije tot Heuckelum.'

Op 2-11-1611 geeft Arien Willemsen Deventer aan Cornelis Jansen Verhups (de zwager van zijn broer Gijsbert) de 2 mergen land op Hooch-Oosterwijck. Arien stelt als onderpand (vanwege de schulden op dat land) zijn hofstede aan de Leerdamse Diefdijk, boven belend Aert Aertsen en beneden Jan Dircksen, strekkende van de Nieuschayckse halve dwarssloot af tot de halve wetering in de Geeren toe.

Verder geeft op 20-5-1612 Adriaen Willemsen Deventer aan Gijsbert Willemsen 2 mergen land op Hooch-Oosterwijck genoemd de 'Hoefcamp', 'strekkende van Willem Aelbertsen halven dwarssloot aff, tot de halve middelweteringe toe, boven Jacob Berentsen cum suis ende beneden Aert Verlaer Brouwer tot Culemborgh.'

Op 8-6-1613 is er een proces tussen Sr. Johan de Bije, als gemachtigde van Sr. Dirck Dobben Auditeur van de rekenkamer van Aertshertoge van Rijssel, als eiser, en Arien Willemsen Deventer, Jan Dircxsen, Jan Jansen Mol en de erven van Otten de Leeuw als gedaagden. Hierin vonden kennelijk de gedaagden de koop (vermeld in een akte gedaan voor de schepenen van de stad Cortrijke in Vlaanderen op 11-8-1610) van het land in de polder de Geeren, te duur. De schepenen van Leerdam concluderen echter van niet. De gedaagden moeten de gestelde prijs betalen. Voor Adriaen Willemsen Deventer betreft het 4 mergen in de Geeren, strekkende van de Cuijlenborgse Vliet af tot de halve Geersloot toe, boven belend de weduwe van Thonis Thonissen Co01 en beneden de Kartuizers buiten Geertruidenberg en dat met een last van de erfrente van 12 gulden per jaar die de voornoemde Kartuizers daarop sprekende hebben. Adriaen koopt dit voor 975 gulden. Op 2-4-1614 is Leendert Franken borg voor Dobbe. Op 11-5-1614 heeft Adriaen betaald. Zo ook de anderen, nl. Jan Dircxen 4 mergen, Jan Jansen Mol 3 mergen en Willem Otten de Leeuw ook 3 mergen.

Op 12-5-1614 worden Arien Willemsen Deventer en Cornelis Thonissen als waarsluiden van de polder de Geeren gedaagd voor de eiser Hugo van de Velden, de schout van Leerdam; de schepenen wijzen hen echter op goede manieren. We weten dus weer niet waarvoor ze procederen.

Op 4-2-1619 heeft Arien Willemsen Deventer als waarsman van de Geeren vastgesteld in het bijzijn van de schepen Jan Paschier van Dongen dat Herberen van Buytendijck als schout van den Broeck 4 gulden interest over het jaar 1614 krijgt.

Op 9-12-1621 compareren Jan Dircksen Stootniet en Cornelis Theunissen Cool 'ende hebben gelicht [het heffen van een belasting] uijt handen vande Schepen Dongen' de som van 4 gulden, die op 4-2-1619 'onder hen geconfigneert waren ten behoeve van Herberen van Buyttendijck als schout van Broeck bij Arien Willemsen Deventer als dier tijt waersman van de Geeren.' De schepen van Dongen zal hen vrijhouden van kosten. Waarvoor was deze belasting?

Op 17-1-1622 wordt hij (met een aantal anderen) veroordeeld tot het betalen van een boete van 50 gulden en de kosten (dat is vrij hoog), en wel 'over 't feyt van het affgraven van de Nieuschaycksen Cade bij hem ..te geven voor saet? geplacht.' Waar ze de grond voor nodig hadden vermeldt de akte niet.

Op 29-5-1623 is hij schuldig aan een geldschieter Anthonis Ariensen Focker een rente van 6-5-0 gulden per jaar voor de som van 100 gulden. Hij stelt als onderpand de 4 mergen in de Geeren, boven belend Theunis Theunis Co01 en beneden de Furstliche Generael, strekkende van de Culemborgsche vliet af tot de halve Geersloot toe. Dit is betaald op 30-1-1639.

In een volgende akte stelt Arien Willemsen Deventer zich met als zijn goederen borg voor zijn zoon Geerlof Ariensen, die ook aan Anthonis Ariensen Focker een jaarlijkse rente van 15 gulden schuldig is voor het lenen van 300 gulden. Dit is betaald op 24-4-1647.

Op 25-6-1626 moeten Arien Willems Hartoch en Dirck Jochums betalen voor de huur van land in 1624 en 1625 aan Jonker Hermen van Ittersum. Deze Van Ittersum heeft land vlakbij de hofstad van Arien.

Op 12-7-1626 leent Arien Willemsen Hartogh weer geld van de vrouw van Focker (Grietien Melsen), nl. 150 gulden met een rente van 9 gulden 15 stuivers per jaar. Weer stelt Arien als onderpand de 4 mergen in de Geeren, boven belend Thonis Thonis Coo1 en beneden Prins van Orange. De lening is terugbetaald op 23-6-1640.

De laatste vermelding van Arien tenslotte is een pachtcontract. In 1628 pacht Arien Willemsen Hartoch land aan de Diefdijk om 17 schilt 'den hoop'. Zijn borgen zijn Geerlof Ariens en Willem Otten. Geerlof was eerder pachter daarvan. ⁵⁵⁹

Arie married Neeltje Geerlofs, daughter of Geerlof Claasz and Theuntje Everts ⁵¹.^,559

Arie also married Annigje Cornelisdr de Weerd, daughter of Cornelis Jans de Weerd and Deliana Jans ⁵¹.^,559