Quiescimus ut vigiletis.


Meer veiligheid op straat heb je zelf in de hand

Het is verheugend dat de overheid bij monde van Postbus 51 toegeeft dat de verantwoordelijkheid voor de veiligheid op straat steeds meer bij de burgers komt te liggen. Een overheid die haar falen toegeeft is in elk geval eerlijk.

En ze hebben gelijk, de mensen van Postbus 51: de politie is vanwege haar vrijwel volledige afwezigheid op straat verworden tot een reactieve organisatie die altijd te laat is; in vele wijken en regios stoten mensen elkaar verbaasd aan bij het zien van patrouillerende politie. Het openbaar ministerie gebruikt het opportuniteitsbeginsel zodanig dat een woordspeling voor de hand ligt. Rechters straffen regelmatig zelfs geweldsmisdrijven met taakstraffen, als het al zo ver komt, want het doen van aangifte en een zaak van de plank bij de politie naar een officier van justitie krijgen is vaak onmogelijk. De oplossingspercentages werken ook al niet mee.

Veiligheid op straat is bij uitstek een verantwoordelijkheid van de overheid. Geweldsmonopolie is geen variant van een bekend spel, maar een deel van de afspraak die een overheid met haar burgers heeft: de overheid beschermt de burgers, die in ruil daarvoor geen eigenrichting plegen. Dat vereist voldoende aanwezigheid van de sterke arm op straat, een politie die niet officieus seponeert, een openbaar ministerie dat zich inspant en niet op de stoel van de rechter zit, en straffen die er in eerste instantie op gericht zijn de burgers beschermen. Een overheid die hierin terugtreedt, of de verkeerde prioriteiten stelt, kan de pretenties van een rechtsstaat niet waarmaken.

De huidige stand van zaken leidt er evenwel inderdaad toe dat de burgers de verantwoordelijkheid voor de veiligheid op straat weer zelf op zich moeten nemen, en het is goed dat Postbus 51 ons daar op wijst. Ook het OM moet zich aan de nieuwe aanpak aanpassen; het wordt nu opportuun burgers die ingrijpen minder zwaar te vervolgen dan geweldplegers. Rechters moeten art. 41 en 42 WvS herlezen, om te zien wat daar ook al weer precies stond, en om te overwegen hun interpretatie ervan aan te passen aan de nieuwste inzichten zoals verwoord door Postbus 51. Alle partijen moeten zich aan de nieuwe situatie aanpassen, anders gaat het niet werken, natuurlijk.

Misschien is het daarom nuttig als Postbus 51 ook een campagne start om uit te leggen hoe de nieuwe verantwoordelijkheid van de burger zich verhoudt tot de taken van de overheid in het algemeen, en het geweldsmonopolie van de overheid in het bijzonder.


This page was created by Oscar den Uijl, oscar@den-uijl.nl